Werken met chemische stoffen brengt risico’s met zich mee die je niet altijd ziet of ruikt. De Codex over het Welzijn op het Werk wijdt daarom een volledig boek aan chemische agentia, met concrete verplichtingen voor risicobeoordeling, grenswaarden en PBM. In deze gids overlopen we wat je als werkgever moet voorzien.
De wettelijke basis: boek VI van de Codex
Titel 1 van boek VI van de Codex, vastgelegd bij koninklijk besluit van 28 april 2017, regelt het gebruik van chemische agentia op het werk. Als werkgever moet je een risicobeoordeling uitvoeren die rekening houdt met het niveau, de aard en de duur van de blootstelling via ademhaling, huid en andere wegen, en met de geldende grenswaarden voor beroepsmatige blootstelling. Deze grenswaarden staan opgelijst in bijlage VI.1-1 van de Codex en worden periodiek herzien op basis van nieuwe wetenschappelijke inzichten.
De Codex legt bovendien een duidelijke volgorde van maatregelen op: eerst passende werkprocessen en technische maatregelen om blootstelling te voorkomen, dan collectieve beschermingsmiddelen, en pas als laatste stap PBM.
Het veiligheidsinformatieblad als vertrekpunt
Voor elk gevaarlijk chemisch product moet je toegang hebben tot het veiligheidsinformatieblad, zoals bedoeld in de Europese REACH-verordening. Dit document geeft aan welke risico’s een stof inhoudt en welke beschermingsmaatregelen nodig zijn. Werknemers moeten hierover geïnformeerd en opgeleid worden, en het Comité voor Preventie en Bescherming op het Werk moet op de hoogte gehouden worden van gevaarlijke chemische agentia op de werkvloer.
Ademhalingsbescherming
Zodra werknemers het risico lopen op vergiftiging of een aandoening van de ademhalingsorganen door inhalatie van stof, gassen, dampen of nevel, ben je verplicht ademhalingsbescherming te voorzien. Dit staat expliciet in bijlage IX.2-2 van de Codex. Op plaatsen waar de zuurstofconcentratie niet met zekerheid boven 19 procent kan aangetoond worden, of waar de blootstelling niet onder controle gehouden kan worden, is bovendien enkel onafhankelijke, van de omgevingslucht losgekoppelde ademhalingsbescherming toegelaten.
Handbescherming
Werknemers die het risico lopen op contact met giftige, bijtende of prikkelende stoffen, moeten chemisch bestendige handschoenen dragen. Let op: niet elke handschoen beschermt tegen elk type product, de doorlaattijd en het materiaal moeten afgestemd zijn op de specifieke chemische stof.
Oogbescherming en beschermkledij
Wie het risico loopt op contact met stoffen die de ogen prikkelen, zoals dampen van bijtende producten, moet een veiligheidsbril of gelaatsscherm dragen volgens de norm NBN EN 166. Beschermkledij is verplicht voor werkzaamheden waarbij blootstelling aan chemische agentia technisch niet vermeden kan worden, dit geldt evengoed voor beschermschorten bij manipulatie van vloeistoffen die de voorkant van het lichaam kunnen doorweken.
Kankerverwekkende, mutagene en reprotoxische agentia: extra streng
Voor stoffen die kankerverwekkend, mutageen of reprotoxisch zijn, gelden strengere regels uit titel 2 van boek VI van de Codex. Blootstelling moet zoveel mogelijk vermeden worden, en waar dat niet lukt, gelden bijkomende verplichtingen inzake PBM, gezondheidstoezicht en registratie van blootgestelde werknemers. Deze grenswaarden worden regelmatig aangescherpt naar aanleiding van herziene Europese richtlijnen, het is dus belangrijk om de actuele lijst te raadplegen bij elke risicobeoordeling.
Meer weten over de algemene basis van PBM-verplichtingen? Lees onze complete gids voor persoonlijke beschermingsmiddelen.
