Home|PBM verplichtingen in de bouw: wat moet je als werkgever voorzien?
PBM verplichtingen in de bouw: wat moet je als werkgever voorzien?
Op geen enkele werf is veiligheid vrijblijvend. De bouwsector kent, samen met de metaalindustrie, van alle beroepstakken de meest concrete PBM-verplichtingen. In deze gids overlopen we welke persoonlijke beschermingsmiddelen wettelijk verplicht zijn op een bouwplaats, gebaseerd op de richtlijnen van Constructiv, het preventie-instituut van de bouwsector, en de Codex over het Welzijn op het Werk.
De minimale basisuitrusting op elke bouwplaats
Volgens Constructiv geldt op elke bouwplaats een absoluut minimum: het dragen van een veiligheidshelm, veiligheidsschoenen en een signalisatievest moet verplicht gesteld worden. Dit geldt niet enkel voor de uitvoerders zelf, maar ook voor bouwheren, architecten en werftoezichters die de werf betreden.
PBM per risico, met de juiste norm
Hoofdbescherming
Verplicht overal waar risico bestaat op rondvliegende of vallende voorwerpen, of waar werknemers zich kunnen stoten. Een veiligheidshelm voldoet aan de norm NBN EN 397, een stootpet aan NBN EN 812. Let bij aankoop op de CE-markering, de gebruiksdatum en een correcte afstelling.
Voetbescherming
Op elke bouwplaats verplicht, zeker bij het tillen of verplaatsen van zware voorwerpen en bij blootstelling aan vervuilde grond of schadelijke producten. Er bestaan drie niveaus: werkschoenen met beschermende zool (NBN EN ISO 20347), beschermschoenen met stalen neus tot 100 J (NBN EN ISO 20346, klasse P), en veiligheidsschoenen met stalen neus tot 200 J (NBN EN ISO 20345, klasse S). Voor de meeste bouwwerkzaamheden is de S3-klasse de gangbare keuze.
Verplicht bij contact met gevaarlijke producten, bij risico op stof in de ogen, en bij werkzaamheden met schadelijke straling zoals lassen of snijbranden. De norm NBN EN 166 bepaalt de eisen voor veiligheidsbrillen en volgelaatschermen.
Ademhalingsbescherming
Nodig zodra er risico bestaat op het inademen van schadelijk stof of gassen, bijvoorbeeld bij slijp-, sloop- of afbraakwerken. Voor stof volstaan wegwerpmondmaskers met beschermingsgraad FFP1 tot FFP3, voor gassen is een volgelaatsmasker met de juiste filterpatronen vereist.
Gehoorbescherming
Gehoorbescherming wordt aangeraden vanaf een geluidsniveau van 80 dB(A) en is verplicht vanaf 85 dB(A). Oordoppen, gehoorkappen en otoplasten moeten voldoen aan de norm NBN EN 352.
Handbescherming
Verplicht bij het behandelen van gevaarlijke stoffen, snijdende of schurende voorwerpen, en hete voorwerpen of geleiders onder spanning. Kies de handschoen op basis van het specifieke risico: chemische bestendigheid, snijbescherming of hittebescherming zijn geen inwisselbare eigenschappen.
Verplicht bij werken op de openbare weg of in de buurt van mobiele bouwplaatsmachines. Het type signalisatiekledij, klasse I tot III, hangt af van het risico op de specifieke werf.
Valharnas
Verplicht bij risico op vallen van hoogte, zoals bij dakwerken of het monteren van torenkranen. Een valharnas moet jaarlijks gekeurd worden door een erkende externe dienst voor technische controle, en de evacuatie van een gevallen persoon moet vooraf georganiseerd zijn.
Wie beslist wat er nodig is op jouw werf?
Wanneer twee of meer aannemers tegelijk of na elkaar op dezelfde werf actief zijn, is een veiligheidscoördinator verplicht op basis van het KB van 25 januari 2001 betreffende de tijdelijke of mobiele bouwplaatsen. Deze coördinator stelt een veiligheids- en gezondheidsplan op, waarin ook de vereiste PBM per werkzaamheid worden vastgelegd. Werkt slechts één aannemer op de werf, dan is geen coördinator vereist, maar blijft de algemene PBM-verplichting uit de Codex onverkort van toepassing.
Meer weten over de wettelijke basis achter PBM-verplichtingen in het algemeen? Lees onze gids over persoonlijke beschermingsmiddelen.
Welke veiligheidsschoenen zijn verplicht in de bouw?+
Voor de meeste bouwwerkzaamheden is een veiligheidsschoen van klasse S3 volgens de norm NBN EN ISO 20345 de gangbare keuze, met stalen neus en een beschermende, doorboringsbestendige zool. Bij lichter werk kan een schoen van klasse P (NBN EN ISO 20346) volstaan.
Vanaf welk geluidsniveau is gehoorbescherming verplicht?+
Gehoorbescherming wordt aangeraden vanaf 80 dB(A) en is wettelijk verplicht vanaf 85 dB(A), zoals bepaald door Constructiv en de Codex over het Welzijn op het Werk.
Is een veiligheidscoördinator altijd verplicht op een bouwwerf?+
Nee, enkel wanneer twee of meer aannemers gelijktijdig of achtereenvolgens op dezelfde werf actief zijn. Bij één enkele aannemer is geen coördinator vereist, maar de algemene PBM-verplichtingen blijven wel gelden.
Moet een valharnas gekeurd worden?+
Ja. Een valharnas moet jaarlijks worden gekeurd door een erkende externe dienst voor technische controle op de werkplaats, en telkens wanneer het de val van een persoon heeft opgevangen.
